کورالاین

نام کتاب: کورالاین[۱]

 

نام نویسنده: نیل گیمن[۲]

نام مترجم: پریا آریا
ناشر: نشر مریم وابسته به نشر مرکز
چاپ اول ۱۳۸۶
شمارگان:۳۰۰۰ نسخه
قسمت:۲۲۰۰ تومان
۱۴۱ صفحه
 

 


نیل گیمن، نویسنده‌ی معروف و محبوب فانتزی و وحشت نویس انگلیسی است که به خاطر خلق آثاری چون خدایان آمریکایی[۳] و گرد ستاره[۴] شهرت دارد. کورالاین یکی از داستان‌های در ژانر وحشت در عین حال فانتزی او است که در نگاه اول برای کودکان نوشته شده‌است. این کتاب در سال ۲۰۰۳ جایزه‌های هوگو و نبیولا –دو جایزه‌ی معتبر ع.ت.ف- را برای گیمن به ارمغان آورد.

مترجم این اثر، پریا آریا، مترجم نام‌آشنا برای فانتزی دوستان است که ترجمه‌ی آثاری چون سه‌گانه سرزمین کهن نوشته‌ی گارث نیکس و همچنین مجموعه‌ی وراثت اثر کریستوفر پائولینی را در کارنامه دارد. 

کورالاین ماجرای دختری با نام کورالاین را نقل می‌کند که همسایه‌ها کارولاین صدایش می‌زنند و او هر دفعه در پاسخ می‌گوید:«کورالاین. درستش کورالاین است.» دختری حدوداً ۹ یا ۱۰ ساله، باهوش و شجاع و دوست‌داشتنی که با پدر مادر همیشه پر مشغله‌اش -که هر دو در خانه کار می‌کنند- در آپارتمانی بزرگ زندگی می‌کند. داستان احوال کورالاین را در اواخر تابستان و در نزدیکی‌های بازگشایی مدارس شرح می‌دهد. موقعی که به تازگی به خانه‌ی جدیدشان اثاث‌کشی کرده‌اند. خانه‌ی بزرگی که جستجو یا به قول خود کورالاین «کاوش» در آن سرگرمی خوبی به شما می‌آید. در این خانه درهای متعددی وجود دارد و در همیشه قفل شماره‌ی ۱۴ نیز یکی از همین درها است. به نظر می‌رسد کورالاین از تنهایی و تعطیلات تابستانی خسته شده و کاوش در گوشه و کنار خانه و سربه‌سر همسایه‌های پایینی گذاشتن یا کلافه کردن همسایه‌ی بالایی هم مشکلی سر رفتن حوسله‌ی او را بر طرف نمی‌کند. پدر و مادرش هم همیشه مشغول کارهای خودشان هستند و به نوعی او را از سر وا می‌کنند. در این بهبهه، یک روز بالاخره کورالاین در اتاق شماره ۱۴ را باز می‌کند و بدون اجازه‌ی والدینش پا به آن می‌گذارد...

کورالاین در نگاه اول به نظر می‌رسد برای کودکان نوشته شده‌ باشد اما بسیاری از جمله نگارنده بر این عقیده‌اند که این کتاب برای افراد همسن و سال کورالاین واقعاً ترسناک است. درست است که کتاب در ژانر فانتزی نوشته شده اما وهم‌آلود بودن داستان که به نظر می‌رسد نویسنده هم با به کار بردن «مه» در لابه‌لای ماجرا و فضاسازی‌ها سعی در تأکید آن دارد، به نوعی آن را به کابوس‌های سورئالیستی شبیه می‌کند. نوع روایت داستان هم خود بر ترسناک‌تر شدن وقایع می‌افزاید. روایتی که به نظر می‌رسد از نگاه یک بزرگ‌سال اما کاملاً آشنا با حال و روز و زبان یک فرد ۸ ساله جلو می‌رود. به راحتی طوری شرح می‌دهد که شدیداً کودکانه است در عین حال سادگی و بی‌آلایشی‌اش در کنار وقایع داستان به جایی می‌رسد که فضای داستان حتی در حالت راکد و بدون پیش‌آمد خاص مثل کابوس ترسناک است.

در این فضا بیشترین نقطه‌ی اتکاء خواننده خود کورالاین است. دختری که علی‌رغم سن کم و استدالال‌های بعضاً کودکانه‌اش کارهایی می‌کند و چیزهایی می‌گوید که برای لحظه‌ای لبخند بر لب می‌نشاند و فضای وهم و ترس را فرو می‌ریزاند. کورالاین یک راهنمای دوست‌داشتنی هم دارد، یک گربه. گربه‌ای بامزه که در آن فضا با او بودن خود کمی باعث دلگرمی است. شخصیت گربه را تا حدودی می‌توان شبیه سگ بدنام در کتاب لیراییل در نظر گرفت. کسی که گفتارش آگاهی دهنده و کمی آرامش‌بخش است و جاهایی امید کورالاین را زنده می‌کند اما او هم در آخر ترس خود را به کورالاین واگذار می‌کند.

کورالاین در طول داستان مسیر پر پیچ و خمی پشت سر می‌گذارد و با مسائلی روبرو می‌شود که او را به تدریج پخته می‌کند و در جاهایی رفتار شجاعانه‌اش علی‌رغم ترس باطنیش واقعاً تحسین برانگیز است. در آغاز وارد ماجرایی می‌شود که به نظرش چندان مهم نمی‌آید اما کم‌کم به وخامت ماجرا پی می‌برد. مسئولیت‌های سنگینی را می‌پذیرد و بازی‌ای را می‌پذیرد که ممکن به قیمت روح و قلبش تمام شود. او به آن‌چه ندارد و فقط آرزوی داشتنش را دارد می‌رسد و سپس در می‌یابد همان‌چیزی که نداشت بهتر بود یا شاید بتوان گفت آرزوی داشتن یک چیز بهتر داشتن همان چیز است. با اندکی دقت در می‌یابیم که فضای ابتدایی داستان هیچ فرقی با فضای انتهایی ندارد و تنها تغییر در خود کورالاین است. راوی به خوبی کاری می‌کند که با خواندن متن به راحتی خود را به جای کورالاین حس می‌کنید و در انتهای داستان با این که پدر و مادر آخر داستان همان پدر و مادر اول هستند و همان طور پر مشغله‌اند و حتی به نظر می‌رسد حوادث در بین کتاب را به یاد نمی‌آورند، اما در آخر با دیدنشان از چشم کورالاین دوست دارید بی‌دلیل آن‌ها را در آغوش بفشارید و پذیرای گرمای مهر و محبت تلویحی‌شان باشید. کاری که به دلیل احتیاج ندارد.

با این که به نظر می‌رسد این کتاب برای کودکان ۸ یا ۹ ساله ترسناک است اما تجربه‌ی شخصی من نشان می‌دهد که افراد در این سن از خواندن شدن داستان برایشان لذت می‌برند، هرچند شاید این تجربه خیلی محدود باشد و کتاب‌های مناسب‌تری برای این سن و سال وجود دارند.

گفتنی است در سال ۲۰۰۹ انیمیشن بر اساس این کتاب با نام کورالاین ساخته شد.

قسمتی از متن کتاب:

کورالاین قلّک پولش را باز کرد و به سوپرمارکت رفت. دوتا بطری بزرگ، شربت آبلیمو خرید، یک کیک شکلات و یک بسته‌ی جدید سیب و به خانه برگشت و آن‌ها را برای شام خورد.
مسواک زد و به اتاق مطالعه‌ی پدرش رفت. کامپیوترش را روش کرد و یک داستان نوشت.

داستان کورلاین
یک دختر بود به اسم سیب. او خیلی می‌رقصید. آن‌قدر رقصید و رقصید که پاهایش تبدیل به سوسیس شد. پایان


از داستان یک پرینت گرفت و کامپیوتر را خاموش کرد. بعد زیر جمله‌ها عکس دختر کوچک را در حالی که می‌رقصید، کشید.
برای خودش حمام را پر آب کرد و آن‌قدر در آن حباب حمام ریخت که حباب‌ها از وان بیرون زدند و کفِ زمین را پوشاندند. بعد از آب‌تنی، اول خودش را و بعد هم زمین را تا آن‌جا که می‌توانست خشک کرد و به تختش رفت.
کورالاین شب بیدار شد. به اتاق پدر و مادرش رفت ولی تخت مرتب و خالی بود. اعداد درخشان و سبزرنگ ساعت دیجیتالی ۳:۱۲ صبح را نشان می‌دادند.
کورالاین، تنها، در نصفه‌شب، شروع به گریه کرد. هیچ صدای دیگری در آپارتمان خالی نبود.
رفت روی تخت پدر و مادرش دراز کشید و بعد از مدتی خوابش برد.

 

 


پانویس:

 

 

 

[۱].Coraline
[۲].Neil Gaiman
[۳].American gods
[۴].Stardust