بازی اندر

 

بازی اندر

نویسنده: اورسون اسکات کارد[1]

مترجم: پیمان اسماعیلیان

ناشر: نشر قطره

شمارگان: 550 نسخه

نوب چاپ: اول (زمستان 90)

قیمت: 11500 تومان

۴۵۳ صفحه

 

 

اگر تا حالا کتاب «بازی اندر» [۲] را نخوانده‌اید، دیگر فرصت خیلی زیادی ندارید. پیشنهاد می‌کنم که حداکثر تا یک سال و نیم دیگر آن را بخوانید، چرا که در نوامبر سال 2013 فیلمش روی پرده‌ها می‌رود. فیلم خوبی هم خواهد بود. داستان که معرکه است. کارگردان و بازیگران شناخته شده‌ای هم دارد. و این‌ها وقتی با جلوه‌های ویژه‌ی هالیوودی ترکیب شوند، نتیجه فیلمی خواهد بود که چند هفته در صدر فهرست پرفروش‌ها قرار بگیرد.

این اتفاق خیلی هم خوب است و دوراندیشی مسئولان نشر قطره نیز قابل ستایش است؛ چرا که این کتاب، یک سال و نیم بعد نُقل محافل و مجالس خواهد شد. پیمان اسماعیلیان هم که برای ما نام‌آشناست و این کتاب (و امیدوارم کل مجموعه) را هم باید به انتخاب‌های خوب قبلی‌اش برای ترجمه اضافه کرد. تنها سوالی که باقی می‌ماند این است که چرا شمارگان کتاب این قدر پایین است.

 

اما سخنم رو به آن‌هایی است که وقتی فیلمی را ببینند، دیگر سراغ کتابش نمی‌روند. اشتباه می‌کنید! هیچ‌وقت هیچ فیلمی مانند کتاب نمی‌شود و این در مورد «بازی اندر» بیشتر صدق می‌کند، چرا که این کتاب پر است از دودلی‌ها، تردیدها و بازی‌های روانی که قابلیت به تصویر کشیده شدن ندارند.

«بازی اندر» کتابی است که ارزش خوانده شدن دارد. پس دست بجنبانید!

 

پشت کتاب این طور خلاصه‌ی داستان را تعریف کرده است:

 

پس از دو بار حمله‌ي بيگانگان به كره‌ي زمين كه نژاد بشر را تا آستانه‌ي انقراض پيش مي‌برد، حكومت جهاني براي تضمين پيروزي نوع بشر در جنگ بعدي و حفظ يكپارچگي سياره، دست به گزينش و پرورش نوابغ نظامي مي‌زند و سپس آن‌ها را در نبردهايي شبيه‌سازي شده آموزش مي‌دهد تا هنر جنگ را در ذهن‌هاي نوپا و تشنه‌ي دانايي‌شان نهادينه كند. پس طبيعي است كه نخستين آموزش‌ها جنبه‌ي «بازي» داشته باشند ...

اندرو ـ اندر ـ ويگن [۳] حتا در ميان نوابغ دست‌چين شده نيز گل سرسبد و برترِ برترين‌ها است؛ او برنده‌ي همه‌ی بازي‌ها و برخلاف خواهر عاطفي‌اش ولنتاين [۴]، و برادر دگرآزارش پيتر [۵]، داراي تمامي شرايط لازم و كافي براي انجام مأموريت مورد نظر است.

در عين حال او چنان باهوش است كه مي‌داند وقت رو به پايان است. ولي آيا به قدر كافي باهوش است كه زمين را نجات دهد؟

 

کتاب در یک نگاه:

داستان تقریباً همانی است که پشت جلد کتاب نوشته شده است. اندر پسری است شش ساله که از هوش سرشاری نیز برخوردار است. او را انتخاب می‌کنند تا رهبر نبرد علیه فضایی‌ها شود. اما برای این که فردی روحیه‌ی رهبری پیدا کند، باید  شرایط سختی را تحمل کند. شرایطی که کمتر کسی قادر است آن‌ها را از سر بگذراند.

مقدار زیادی از حجم کتاب در مورد بازی‌های آموزشی در جاذبه‌ی صفر است و این‌جاست که نبوغ استراتژیک اندر آشکار می‌شود.

یکی از پرطرفدارترین بخش‌های کتاب، نبردها و مبارزات اندر در مدرسه‌ی نبرد است؛ اما شاید بتوان گفت بهترین قسمت این کتاب پایانش باشد. نبردهایی نفس‌گیر و سخت و دو گره‌گشایی پشت سر هم که باعث می‌شود خواننده کتاب را با لذتی دوچندان و خاطراتی خوش، زمین بگذارد.

 

ایده‌ی این کتاب ابتدا به صورت داستانی کوتاه در مجله‌ی علمی‌تخیلی آنالوگ انتشار یافت. اورسون اسکات کارد از شخصیت‌ها و فضای این داستان برای نوشتن مجموعه‌ای استفاده کرد که جلد اول آن که همین کتاب «بازی اندر» است. «بازی اندر» در کتاب‌های «سخنگوی مردگان» [۶]، «بیگانه‌کش» [۷]، «فرزندان ذهن» [۸] و «اندر در تبعید» [۹] ادامه می‌یابد و داستان‌های اندر در سیارات و کهکشان‌های مختلف را روایت می‌کند.

علاوه بر این کتاب‌ها، داستان کوتاه «جنگ هدیه‌ها» [۱۰] و رمان «سایه‌ی اندر» [۱۱] نیز در این مجموعه قرار دارند که در همان بازه‌ی زمانی کتاب اتفاق می‌افتند. لازم به ذکر است که کتاب سایه‌ی اندر کتابی بسیار پرطرفدار است که از زبان یکی از شخصیت‌های دوست‌داشتنی کتاب حاضر به نام بین [۱۲] روایت می‌شود.

 

حواشی:

این کتاب در مجموع طرفداران بسیار زیادی پیدا کرد. اما بعضی موضوعات اخلاقی مطرح شده در آن، اعتراض یکی از منتقدان را برانگیخت. مهم‌ترین این موضوعات نگاه سهل‌انگارانه کارد به خشونت شخصیت‌ها و توجیه کارهای آن‌هاست. کارد نیز در دفاع از خودش در مقابل این منتقد، جوابیه‌ای منتشر کرد که مورد قبول اکثریت واقع شد.

البته بهتر است این موضوعات را به خواننده‌ی کتاب واگذار کرد و وارد این بحث‌های بی‌پایان اخلاقی نشد، چرا که هر کسی کارد را بر اساس باور خود تبرئه یا محکوم خواهد کرد.

گفتنش خالی از لطف نیست که همین موضوع باعث شد که این کتاب در برخی تشکیلات نظامی، از کتاب‌های پیشنهاد شده باشد.

 

شایان ذکر است که  کتاب « بازی اندر»، در سال 1985 برنده‌ی جایزه‌ی نبیولا و در سال 1986 برنده‌ی جایزه‌ی هوگو در قسمت داستان بلند شد و همین ارزش و جذابیت این کتاب را تایید می‌کند.

 

 

سایر رسانه‌ها:

همان طور که در ابتدای این معرفی اشاره کردم، پروژه‌ی اقتباس سینمایی این کتاب شروع شده و در سال 2013 اکران خواهد شد. کارگردان این فیلم گیوین هود [۱۳] است که برای طرفداران فیلم‌های «مردان ایکس» نامی آشنا است. در این فیلم آسا باترفیلد [۱۴]، بازیگر جوان و خوش‌آتیه‌ی سینما که در فیلم هوگو نیز خوش درخشیده، نقش اندر را بازی خواهد کرد. هریسون فورد بازیگر نام آشنای فیلم های علمی‌تخیلی –از جمله بلید رانر و جنگ ستارگان-  نیز در این فیلم نقش مهم سرهنگ هایرام گراف [۱۵] را ایفا خواهد کرد.

 

در سال 2008 شرکت مارول مجموعه‌ی کمیکی 47 قسمتی با نام کلی «حماسه‌ی اندر» [۱۶] روانه‌ی بازار کرد که تمام داستان‌های مجموعه‌ی بازی اندر را پوشش می‌دهد. این کمیک‌ها در سایت‌های تخصصی کمیک امتیاز نسبتاً بالایی کسب کرده‌اند.

 

همچنین قرار بود شرکت چیر اینترتیمنت [۱۷] بر اساس این کتاب یک بازی ویدئویی بسازد که در مورد زد و خوردهای اتاق نبرد باشد. اما در دسامبر سال 2010، این شرکت اعلام کرد که این پروژه تا اطلاع ثانوی تعطیل شده است.

 

خلاصه نویسنده که بزرگ است، داستانش هم جذاب است. مترجمش قابل است و ناشر خوبی هم دارد. پس برای خواندن این کتاب دیگر دنبال چه هستید؟!

 

 

قسمتی از متن کتاب:

یکی از پسرها عق زد؛ اِندر همان دم فهمید که چرا از بیست ساعت پیش از پرتاب دیگر اجازه ندادند چیزی بخورند. استفراغ در گرانش صفر چندان مطبوع نیست.

ولی برای اندر، بازی گرانشی گراف بامزه بود، اندر باز هم به بازیش ادامه داد و گراف را واقعاً چنان تصور کرد که به شکل سر و ته از راهروی میانی شاتل آویزان مانده بود و بعد او را چنان تجسم کرد که چون میخی از دیوار جانبی بیرون زده بود. گرانش ممکن بود از هر جهتی اعمال شود. با این حال وجودش مغتنم بود. حتا می‌توانست گراف را مجسم کند که روی سرش ایستاده بود بی آن که خود گراف بداند.

«ویگن، کجاش این قدر بامزه است؟»

پرسش گراف بسیار تند و خشماگین بود. اندر اندیشید، مگر چه خطایی کردم؟ یعنی به صدای بلند خندیدم؟

گراف با تشر گفت: «ازت سوال کردم، سرباز!»

 

پانوس‌ها:

 

 

[۱] Orson Scott Card

[۲] Ender's Game

[۳]Andrew "Ender" Wiggin

[۴]Valentine

[۵]Peter

[۶]Speaker for the Dead

[۷] Xenocide

[۸] Children of the Mind

[۹]Ender in Exile

[۱۰]A War of Gifts

[۱۱]Ender's Shadow 

[۱۲]Bean

[۱۳]Gavin Hood

[۱۴]Asa Butterfield

[۱۵]Hyrum Graff

[۱۶]Ender Saga